Begrippenlijst

Browser

Software waarmee u websites bezoekt, zoals Chrome, Firefox, Safari of Brave. De keuze van uw browser heeft een directe invloed op hoeveel u wordt gevolgd online. Privacy-browsers zoals Firefox en Brave blokkeren standaard meer trackers dan Chrome.

Zie ook: Online Veiligheid

Cookie

Een klein tekstbestand dat een website op uw apparaat plaatst om u te herkennen bij een volgend bezoek. Er zijn functionele cookies (noodzakelijk voor de werking van de site) en tracking-cookies (om uw gedrag over meerdere sites te volgen voor advertenties).

Zie ook: Privacy

Cyberaanval

Een poging om computersystemen, netwerken of apparaten te verstoren, beschadigen of onrechtmatig toegang te krijgen tot gegevens. Vormen zijn o.a. phishing, ransomware en DDoS-aanvallen.

Databroker

Een bedrijf dat persoonsgegevens verzamelt van verschillende bronnen (sociale media, openbare registers, aankoopgeschiedenissen) en doorverkoopt aan derden zoals adverteerders, verzekeraars of werkgevers. Onder de GDPR heeft u het recht om uw gegevens te laten verwijderen.

Zie ook: Databescherming

Datalek

Een beveiligingsincident waarbij persoonsgegevens onbedoeld worden blootgesteld, verloren gaan of toegankelijk worden voor onbevoegde personen. Bedrijven zijn verplicht een datalek binnen 72 uur te melden bij de GBA als het een risico vormt voor betrokkenen.

Zie ook: Databescherming

DDoS (Distributed Denial of Service)

Een aanval waarbij een server of website wordt overspoeld met verkeer vanuit duizenden apparaten tegelijkertijd, waardoor de dienst onbereikbaar wordt voor gewone gebruikers.

Digitale voetafdruk

Het geheel van gegevens dat u online achterlaat door te surfen, aankopen te doen, apps te gebruiken of berichten te plaatsen. Bestaat uit een actieve voetafdruk (bewuste posts) en een passieve voetafdruk (tracking-data).

Zie ook: Privacy

Encryptie

Het omzetten van leesbare informatie in een onleesbare code, zodat alleen de bedoelde ontvanger met de juiste sleutel de data kan ontcijferen. Https-verbindingen en apps zoals Signal gebruiken encryptie om uw gegevens te beschermen.

Zie ook: Beveiliging

End-to-end-encryptie (E2EE)

Een vorm van encryptie waarbij berichten worden versleuteld op het apparaat van de verzender en pas worden ontsleuteld op het apparaat van de ontvanger. Zelfs de aanbieder van de dienst kan de inhoud niet lezen. Gebruikt door Signal, WhatsApp en iMessage.

Zie ook: Beveiliging

Fingerprinting

Een techniek om uw browser of apparaat uniek te identificeren op basis van technische kenmerken (schermresolutie, lettertypen, tijdzone, etc.) zonder cookies te gebruiken. Moeilijk te blokkeren en een alternatieve trackingtechniek die na cookie-weigeringen wordt ingezet.

Zie ook: Privacy

GBA (Gegevensbeschermingsautoriteit)

De onafhankelijke Belgische toezichthouder die toeziet op de naleving van de privacywetgeving, met name de GDPR. Burgers kunnen bij de GBA klachten indienen tegen bedrijven of overheden die de wet overtreden.

Zie ook: Databescherming

GDPR / AVG

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG in het Nederlands, GDPR in het Engels) is de Europese privacywet die van kracht is sinds 25 mei 2018. Ze geeft burgers sterke rechten over hun persoonsgegevens en legt bedrijven strenge verplichtingen op.

Zie ook: Databescherming

IP-adres

Een uniek nummer dat aan uw internetverbinding is toegewezen. Websites en diensten kunnen uw IP-adres gebruiken om uw locatie bij benadering te bepalen en uw surfgedrag te volgen. Een VPN verbergt uw echte IP-adres.

Zie ook: Online Veiligheid

Malware

Verzamelnaam voor schadelijke software zoals virussen, ransomware, spyware en trojans. Malware kan uw gegevens stelen, uw toestel versleutelen (ransomware) of u bespioneren. Bescherming via updates, antivirussoftware en bewuste downloads.

Zie ook: Beveiliging

Metadata

Gegevens over gegevens: niet de inhoud van een bericht, maar de omstandigheden ervan (wie, wanneer, hoe lang, van welk toestel). Zelfs versleutelde berichten produceren metadata die veel over u kunnen verraden.

Persoonsgegevens

Alle informatie waarmee een levende persoon direct of indirect kan worden geïdentificeerd. Dit omvat naam, adres, e-mail, IP-adres, gezichtsafbeelding, locatiedata en zelfs combinaties van gegevens die samen uniek zijn.

Zie ook: Databescherming

Phishing

Een aanvalstechniek waarbij criminelen zich voordoen als een betrouwbare partij (bank, overheid, pakketdienst) om u via e-mail, sms of telefoon te verleiden persoonlijke gegevens of wachtwoorden te geven.

Zie ook: Online Veiligheid

Privacyverklaring

Een document waarin een bedrijf of website uitlegt welke persoonsgegevens het verzamelt, waarvoor, hoe lang het die bewaart en met wie het ze deelt. Verplicht onder de GDPR en moet begrijpelijk zijn geschreven.

Zie ook: Databescherming

Twee-factor authenticatie (2FA)

Een beveiligingslaag bovenop uw wachtwoord: naast uw wachtwoord heeft u ook een tweede bewijs van identiteit nodig, zoals een sms-code, een authenticator-app of een vingerafdruk. Maakt uw account veel moeilijker te hacken, zelfs als uw wachtwoord uitlekt.

Zie ook: Beveiliging

Tracker

Een script of pixel op een website die uw gedrag registreert — welke pagina's u bezoekt, hoe lang, waarop u klikt — en deze informatie doorgeeft aan derden zoals advertentienetwerken. Geblokkeerd door privacybrowsers en extensies zoals uBlock Origin.

Zie ook: Privacy

VPN (Virtual Private Network)

Een dienst die uw internetverkeer versleutelt en via een server op een andere locatie leidt, waardoor uw IP-adres wordt verborgen. Nuttig op openbare wifi of om geografische beperkingen te omzeilen, maar geen garantie voor volledige anonimiteit.

Zie ook: Online Veiligheid

Wachtwoordmanager

Software die al uw wachtwoorden veilig opslaat en automatisch invult. U hoeft slechts één sterk hoofdwachtwoord te onthouden. Maakt het mogelijk om voor elke website een uniek, complex wachtwoord te gebruiken zonder ze te moeten onthouden.

Zie ook: Beveiliging

Zero-day

Een beveiligingslek in software dat door de maker nog niet bekend is en dus nog niet gepatcht. Aanvallers kunnen zero-days uitbuiten voordat er een update beschikbaar is. Reden om software altijd zo snel mogelijk te updaten zodra patches verschijnen.

Zie ook: Beveiliging