VPN: heeft u er echt één nodig?

Een VPN (Virtual Private Network) versleutelt uw internetverbinding en leidt die om via een server in een ander land. Websites zien het IP-adres van die server, niet uw echte IP-adres.

Wat een VPN wél doet:

• Verbergt uw IP-adres voor websites die u bezoekt
• Versleutelt uw verbinding, zodat uw internetprovider niet ziet welke sites u bezoekt
• Laat u lijken alsof u in een ander land zit (handig voor geo-geblokkeerde content)
• Beschermt u op openbare wifi-netwerken

Wat een VPN NIET doet:

• U volledig anoniem maken — de VPN-aanbieder ziet uw echte verkeer
• Cookies of tracking door Google/Facebook stoppen
• Virussen of phishing tegenhouden
• Uw identiteit verbergen als u ingelogd bent op een account

Openbare wifi:
Bent u regelmatig op café, hotel of luchthaven en gebruikt u daar wifi? Dan is een VPN zinvol. Openbare netwerken zijn niet versleuteld en iedereen op hetzelfde netwerk kan theoretisch uw verkeer onderscheppen.

Buitenland:
Workt u vanuit het buitenland en hebt u toegang nodig tot Belgische diensten die geo-geblokkeerd zijn? Een VPN lost dat op.

Internetprovider-tracking:
Uw internetprovider (Telenet, Proximus, VOO) ziet exact welke websites u bezoekt. Met een VPN zien ze alleen dat u verbonden bent met een VPN-server, niet wat u doet. Als u zich hier zorgen over maakt, is een VPN nuttig.

Activisme of journalistiek:
Als u gevoelige informatie onderzoekt of communiceert, biedt een VPN een extra beschermingslaag.

Voor de meeste dagelijkse internetactiviteiten lost een VPN weinig op:

• Tegen Google-tracking: Google herkent u via cookies en uw account, niet enkel via IP-adres. Een VPN verandert daar niets aan.
• Tegen sociale media-tracking: Facebook volgt u via pixels op websites, niet via uw IP.
• Op HTTPS-websites: Moderne websites gebruiken al versleuteling (het slotje in uw browser). Uw provider ziet het domein maar niet de inhoud.
• Als u ingelogd bent: Als u ingelogd bent op Gmail of Facebook, weten die bedrijven wie u bent, VPN of niet.

Kortom: een VPN is geen magisch schild. Het lost specifieke problemen op, maar is geen allesomvattende privacyoplossing.

Gratis VPN's zijn een groot risico. Als u niet betaalt, bent u het product.

Wat gratis VPN's doen:

• Uw browsegeschiedenis verkopen aan adverteerders
• Malware injecteren in uw verbinding
• Uw bandbreedte doorverkopen
• Valse beveiligingsclaims maken

Onderzoek van de CSIRO (Australian cybersecurity institute) toonde aan dat 38% van de gratis Android VPN-apps malware bevat. Gratis VPN's zijn in veel gevallen schadelijker dan helemaal geen VPN gebruiken.

De enige uitzondering: Proton VPN heeft een gratis basisversie die betrouwbaar is, gemaakt door het Zwitserse ProtonMail-team. Maar voor regelmatig gebruik is de betaalde versie beter.

Als u een VPN wilt, kies dan een betrouwbare betaalde aanbieder:

Mullvad VPN (sterkste aanbeveling voor privacy)

• Zweedse aanbieder, geen logs van gebruikersactiviteit
• Accepteert anonieme betaling (cash, cryptocurrency)
• Vaste prijs van €5/maand
• Geen accounts vereist — enkel een willekeurig gegenereerd nummer

Proton VPN

• Zwitsers, gebonden aan strenge Zwitserse privacywetten
• Gratis basisversie beschikbaar
• Open-source en onafhankelijk gecontroleerd
• Vanaf €4/maand

Vermijd: NordVPN, ExpressVPN en Surfshark — niet omdat ze slecht zijn, maar omdat ze zwaar gesponsord zijn en agressieve marketingtactieken gebruiken. Onafhankelijke audits zijn beperkt.

Waarschijnlijk niet als:

• U hoofdzakelijk thuis surft op uw eigen netwerk
• U al HTTPS-websites gebruikt (bijna alles tegenwoordig)
• U uw browser en extensies goed instelt (zie onze browsergids)

Waarschijnlijk wel als:

• U regelmatig openbare wifi gebruikt
• U uw internetprovider wilt beperken in wat hij over u ziet
• U toegang nodig heeft tot geo-geblokkeerde content
• U journalistiek werk of onderzoek doet

Een goede browser met uBlock Origin geeft u voor de meeste mensen meer privacywinst dan een VPN. Begin daar, en overweeg daarna pas een VPN als specifieke situaties er om vragen.